Mineralen & Sporenelementen

Deze stoffen hebben een regulerende functie. Mineralen zorgen voor de opbouw van lichaamsweefsel + prikkelgeleiding van de zenuwen denk hierbij bijvoorbeeld aan spiercontractie.

Van Mineralen dient men over het algemeen meer dan 100 mg per dag van binnen te krijgen. Van Sporenelementen krijgt men over het algemeen minder dan 100 mg per dag van binnen. Hierdoor onderscheiden beide stoffen zich ook.

Belangrijke mineralen met betrekking tot sport:

Natrium, Na
Kalium, K
Calcium, Ca
Magnesium, Mg
Fosfor, P

Belangrijke sporenelementen met betrekking tot sport:

IJzer Fe
Zink, Zn
Koper, Cu
Jodium, I
Selenium, Se

Natrium en Kalium

Het lichaam bestaat uit miljoenen cellen. Vloeistof buiten de cel : ( extracellulair ) bevat voornamelijk Natrium, Na. Vloeistof binnen de cel: ( Intracellulair ) bevat voornamelijk Kalium, K. Het lichaam regelt de balans tussen deze stoffen uiterst nauwkeurig. Dit proces is dan ook een heel belangrijk proces in het lichaam. Een evenwichtige concentratie van beide stoffen dient aan 2 voorwaardes te voldoen:

Voldoende vocht binnen en buiten de cel
Afstemming tussen Natrium, Na en Kalium, K ter behoeve van een goede uitwisseling van vloeistof naar het weefsel.

Natrium, Na = Hoofdbestanddeel van zout. Dit wordt uitgescheiden wanneer men zweet. Inname hoeveelheid tussen 3 a 8 gram is voldoende. Bij een hoge omgevingstemperatuur + zware inspanning, zoals kickboxen, dient men dit aan te vullen om watervergiftiging te voorkomen.

Watervergiftiging

Heeft te maken met het Natriumbalans binnen en buiten de cellen. De verhouding Natrium, Na & Kalium, K moet in balans zijn. Watervergiftiging komt voor bij zeer lange duurinspanning. Door zweten verliest men veel vocht en zout ( Natrium, Na .) Vocht wordt aangevuld door het drinken van water. Zout wordt beperkt aangevuld met als gevolg verstoorde balans van Natrium, Na binnen en buiten de lichaamscel.

Gevolg van uitgebalanseerd niveau van Natrium, Na in het lichaam:

Misselijkheid
Watervergiftiging ( Hyponatiemie )
Braken
Verwardheid, dit verschijnsel heeft tot gevolg:

Vermogen om lichaamstemperatuur te regelen neemt af
Fysieke prestatievermogen neemt af

Oplossing hiervoor zijn de inname isotone dorstlesser ( bijvoorbeeld isostar / groene Extran ). Zouttabletten, wordt wel afgeraden in verband met aandoening aan maag- en darmkanaal.

IJzer

Belangrijke rol als bestanddeel van Hemoglobine, HB (bestanddeel van Rodebloedcellen ) Dit is een bloedeiwit dat zorgt voor zuurstoftransport in het lichaam. IJzer tekort verminderde zuurstof transport en beinvloed hierdoor het prestatievermogen nadelig.

IJzer tekort kan komen door:

Onvoldoende ijzer in-, of opname uit voeding
Verhoogde uitscheiding via zweet
Bloedverlies menstruatie
Bloedverlies ontlasting
Tevens gebruik koffie / thee tijdens maaltijd

Voedingsmiddelen met veel ijzer:

Vleeswaren
Graanproducten
Brood ( volkoren)
Zilvervliesrijst
Volkoren deegwaren
Appelstroop

Sport anemie:

Valse bloedarmoede ( lage Hemoglobine concentratie .)
Komt door aanpassing van het lichaam aan lichamelijke inspanning

Calcium of Kalk

Deze stof dient voor handhaving / opbouw van het botweefsel. Tevens speelt deze stof een rol bij het samentrekken van de spieren. Om botmassa te behouden dient men voldoende vitamine D in te nemen, voldoende lichaamsbeweging en een evenwichtig hormoonhuishouden te bezitten.

Zink

De belangstelling in deze stof is ontstaan na dierlijke experimenten. Hierbij werd geconstateerd dat zink een bijdrage zou leveren op het prestatievermogen van deze dieren en dat de tijdsduur tot uitputting werd uitgesteld. Zink maakt deel uit van een aantal enzymsystemen die een rol spelen bij:

Eiwitsynthese
Celdeling
Koolhydraten stofwisseling

Zink is veel terug te vinden in:

Vlees
Kaas
Groente
Noten

Teveel zink heeft als gevolg dat Koper slecht wordt opgenomen.

Magnesium

Magnesium is een voedingstof die als enzymonderdeel betrokken is bij een aantal lichaamsprocessen. Als men kijkt naar naar de processen met betrekking tot sport gaat het om bijvoorbeeld:

ATP, De energie die benodigd is om de spier te kunnen laten bewegen. Deze stof is in alle gevallen afkomstig van de chemische stof Adenosine Tri Ph(f)osfaat.
Stofwisseling van:

Vetten
Koolhydraten
Eiwitten

Prikkelgeleiding
Reguliere bloeddruk

Te weinig Magnesium kan leiden tot spierkrampen. Bronnen van Magnesium:

Graan
Melkproducten
Groente

Chroom

Dit sporenelement speelt een rol bij de stofwisseling van Glucose en vetten. De bovengrens van deze stof = 1 mg per dag.

Interactie

Dit zijn stoffen die elkaars opname / werking / functie beïnvloeden. Voorbeelden hiervan zijn Vitamine C deze bevordert de ijzeropname maar remt daarentegen de koperopname.

Conclusie

Gevarieerde goede voeding voorziet de mens in de behoefte van mineralen. Bij veel zweten dient men te letten op de inname van Natrium, Na. Bij kinderen ligt de focus meer op ijzer. Dit geldt ook voor vrouwen, veganisten en mensen die een vermageringspoging ondergaan.