Koolhydraten | Vetten | Eiwitten | Alcohol | Voedingsvezels | Vitamines | Mineralen | Water
Vitamines
Vitamines zorgen voor een goede verloop van de lichaamsprocessen. Vitamines zijn een onderdeel van een enzym + Co enzym. Enzym & Co enzym, zij vervullen een functie bij stofwisseling van:
- Stofwisseling van koolhydraten
- Stofwisseling van vetten
- Stofwisseling van eiwitten
Vitamines zijn onmisbaar bij het vrijmaken van energie van hierboven genoemde voedingsstoffen. Zij worden ingedeeld naar:
- Vitamines in water oplosbaar
- Vitamines in vet oplosbaar
Vitamines in wateroplosbaar:
( lichaam kan geen voorraad aanleggen, dient via voeding aangevuld te worden)
- Vitamines B-complex
- Vitamines C
Vitamines in vetoplosbaar:
( Vitamines worden opgeslagen in het lichaam, in het lever / vetweefsel )
- Te veel aan vitamines verbeterd de sportprestatie niet.
- Te weinig is wel nadelig voor de sport prestatie:
- verminderde conditie
- ziekte
- prestatie daling
Prestatieverhogende Vitamines
Vitamines die in verband worden gebracht met een prestatie verhoogde werking:
- Vitamine B1 – thiamine
- Vitamine B2 – riboflavine
- Vitamine B3 – niacine
- Vitamine B6 – pyridoxine Biotine
- Vitamine C – ascorbinezuur
- Vitamine A – retinol
- Vitamine D – cholecalciferol
- Vitamine E – calfa-tocoferol
Vitamine B1 – thiamine
Deze vitamine is betrokken als co-enzym bij de koolhydraat – en energie stofwisseling. De behoefte aan deze vitamine hangt af van de hoeveelheid energie dat iemand nodig heeft of verbruikt. Verhoogde behoefte kan men uit reguliere voeding halen, namelijk:
- Bruinbrood
- Aardappelen
- Graanproducten
- Varkensvlees
- Peulvruchten
Vitamine B2 – riboflavine
Deze vitamine is betrokken bij zowel de energie- als de eiwitstofwisseling. Aanbevolen hoeveelheid:
- man – 1,5 mg / dag
- vrouw – 1,1 mg / dag
Verhoogde behoefte kan men uit reguliere voeding halen, bijvoorbeeld:
- Halfvolle / Magere melkproducten
- Vleeswaren
- Graanproducten
Vitamine B3 – niacine
Speelt een belangrijke rol bij energiemetabolisme. Aanbevolen hoeveelheid:
- man – 13 mg / dag
- vrouw – 17 mg / dag
Te hoge inname leidt tot: bloedvaatverwijding opvliegers afname om uit vet energie vrij te maken ( Soms opzettelijk gedaan om vet toename te bevorderen.)
Vitamine B6 – pyridoxine
Dit vitamine speelt een belangrijke rol bij het eiwit en aminozuur metabolisme. Hoe hoger het eiwit gehalte in het lichaam hoe hoger de behoefte van deze vitamine nodig is. Min. aanbevolen hoeveelheid = 0,02 mg per 1 gram eiwit tot een absoluut minimum van 1,5 mg voor zowel man als vrouw. Te hoge dosering kan zorgen voor ziekte van het zenuwstelsel en vermoeidheid. Bovengrens: 25 mg / dag
Bron van vitamine B6:
- Groente
- Vlees
- Eieren
- Noten
- Lever
Vitamine C – ascorbinezuur
Dit vitamine heeft een belangrijke functie bij:
- De vorming van bindweefsel
- Productie van hormonen die een rol spelen bij het metabolisme van koolhydraten en eiwitten
- Stimuleert opname van ijzer
- Remt opname koper
- Aanbevolen hoeveelheid = 70 mg / dag
- Tekort aan ascorbinezuur leidt tot moeilijke te genezen van wondjes.
- Teveel aan ascorbinezuur:
- Misselijkheid
- Braken
- Hoofdpijn
- Darmkrampen
- Opvliegers
- Te hoge ijzeropname
Invloed van te hoge dosering vitamine kan zijn dat urinewegstenen kunnen ontstaan. Bronnen van Ascorbinezuur:
- groente
- fruit
- aardappelen
De bovengrens = 2000 mg / dag
Vitamine A – retinol
Deze stof zorgt ervoor dat men in het schemer/duister kan zien. Tevens dient het voor de opbouw / instandhouden van de slijmvliezen. Vitamine A komt uitsluitend voor in dierlijke producten. Bronnen van vitamine A:
- Lever
- Vis
- Melk / melkproducten
- Boter
- Eierdooier
Vitamine D – cholecalciferol
Dit vitamine kan door het lichaam zelf aangemaakt worden onder invloed van zonlicht. Dit wordt gedaan in de huid. Tevens zorgt dit vitamine ervoor dat Calcium uit voeding wordt opgenomen in botten en tanden hierdoor kan botaanmaak plaats vinden.
- Tekort: Zorgt op jonge leeftijd voor slechte botgroei Engelse ziekte ( rachitis ) Op latere leeftijd zorgt het voor botontkalking
- Te veel: Misselijkheid, Braken, Diarree, Overmatig kalkafzetting
Bron voor dit vitamine:
- Vlees
- Melk / melkproducten
- Vis (vette) Max. = 50 mcg / dag
Vitamine E – calfa-tocoferol
Dit vitamine speelt als antioxidant een beschermde rol celstofwisseling. Wordt vaak toegepast bij training op hoogte. Teveel aan vitamine E heeft een negatief effect op opname van vitamine A. Bronnen vitamine E:
- Plantaardige olie
- Margarines
- Halvarines
- Brood / graanproducten
- Noten / zaden
- Groente & Fruit
Onterechte Vitamines
Onterechte vitamines = Stoffen die voor het lichaam niet onmisbaar zijn en in voldoende mate zelf kunnen worden gemaakt en in normale voeding voorkomen. Voorbeelden hiervan zijn:
- Vitamine Q10
- Inositol
- Para-amino-benzoezuur
- Carnitine
- Lecitine
- Chaline
- Vitamine B13
- Taurine
Conclusie
Goede vitamine status is nodig voor goed sportprestatie.
- Extra vitamines verbeteren de sportprestatie niet.
- Vitamines tekort doen de prestatie wel dalen